Met de kleuterklassen filosoferen we over gevangen zitten, schuld & boete doen, vrijheid en bevrijden  en kostbaarheden..

In de kring staat een pop omwikkeld door een grote vlecht.

Wat is het?

“Het is een meisje dat vastzit in haar vlecht. Als het haar los zit dan zit ze vast. Ze zit vast aan een touw, iemand moet haar losmaken. Het jongetje kan haar losmaken.”

“Ze krijgt lang haar omdat ze 11 jaar oud is. Ze kreeg lang haar omdat ze heel lang  ging wachten. Ze heeft heel lang gedoucht en daarom is het haar lang. Als je gaat douchen en gaat slapen gaan je haartjes groeien, je moet heeeeel lang slapen.”

De kinderen wikkelen de vlecht af van de pop en kijken hoe lang hij is.

Ik vertel het verhaal van Raponsje.

Hoe kwam Raponsje in de torenkamer?

“Raponsje kwam door een touw in de torenkamer. Ze komt in de torenkamer door haar haren. De heks heeft Raponsje in de torenkamer gegooid…..eh nee gezet niet gegooid. Ze is daar gekomen op de bezemsteel.”

Waarom zit Raponsje in de torenkamer?

“De heks heeft Raponsje in de torenkamer gezet omdat ze gemeen is de heks. De heks heeft Raponsje in de torenkamer gestopt omdat ze niemand in haar huis wil, omdat haar huis vies is. De heks is bang dat ze haar kwijt raakt, dat Raponsje wegloopt, want ze is heel mooi en ze heeft mooie haren. Anders gaat Raponsje weg rennen. De heks wou eigenlijk omdat dat de enige plek is , anders maakt Raponsje zich vies. Ik denk dat de heks dat wil , omdat het moet, omdat de vader dat heeft gedaan.”

Waarom doet de hekst dat?

“Ik denk dat Raponsje iets fout heeft gedaan.”

Zit ze gevangen?

“Eerst wel en toen niet meer, de prins kwam haar bevrijden zonder te vragen”.

Vindt de heks Raponsje lief?

“De heks vindt Raponsje niet lief omdat ze een prinses is. Heksen zijn ook niet lief omdat ze kindjes opsluiten. Misschien heeft de heks geen baby. De heks wil ook een baby.  De heks wil wel vrienden zijn met een andere heks om samen te spelen……samen spelen is gemene dingen doen zoals mensen opsluiten. Ze moeten spelen met speelgoed, zoals normale mensen doen…bijvoorbeeld met een trein van rood en blauw.”

Waarom heeft de heks de vlecht van Raponsje afgeknipt?

“De heks wil ook zo’n lange vlecht. De heks kan dat goed gebruiken. Omdat de heks gemeen is.”

We doen een spelletje in de kring; Wie is de prins/prinses?

Filosofieles ontworpen in samenwerking met Mirjam Poolster

 

 

 

In groep 3 vertel ik het verhaal van de aap met de blauwe billen. Over uiterlijk, kenmerken, uiterlijke verandering, keuzevrijheid, opvallen, veiligheid en camouflage.

Een aapje ziet kleurrijke vogels en  vindt de dieren in zijn eigen omgeving maar saai. Hij vindt een verfdoos en gaat aan de slag. Hij verft de dieren in hun slaap in alle kleuren van de regenboog. Maar o wee! Als de dieren wakker worden is de beer los!

Wie heeft er wel eens een aap met blauwe billen gezien? 

“Op de televisie, het was in het nieuws, hij was zwart en had alleen blauwe billen. Niet alle apen hebben blauwe billen.”

Hoe komt het dat een aap blauwe billen heeft?

“Ze kunnen alleen blauwe billen hebben als de papa of mama blauwe billen heeft. Ze horen zo, de apen met blauwe billen. Als je zwarte apen hebt dan kan je de zwarte vlekken niet zien. Gorilla’s met blauwe billen worden gewoon zo geboren, dat heeft niemand gedaan.”

Kan een een dier/aap ook veranderen van kleur?

“In de apenheul zijn er apen met rode billen. De boer was er gewoon klaar mee en ging de billen zelf schilderen. Dieren kunnen niet zelf kiezen welke kleur ze hebben. Dat kan wel als het een robot is.”

Welke kleur heeft een kikker?

“Een kikker is groen. Een gifkikker is paars met gele stippen.”

Ik laat een lichtroze kikker zien en vraag of dat een kikker is.

“Ja dat is een kikker, dat kan je zo zien, hij heeft 3 poten eh… tenen en bolle ogen en lange springpoten, dus het is een kikker. Het is een kale kikker, daarom is hij lichtroze, normaal zit daar groene of bruine verf overheen. Ja een kikker is dan groen en een pad bruin. Een dier kan zich camoufleren als hij verandert van kleur als hij bang is. Dan ga je je verstoppen, dan ben je veilig. Bij een kikker is dat groen en die gaat zich ergens verstoppen waar het groen is.”

Wat is camoufleren?

“Als je niet opvalt, dezelfde kleur kleding aan hebt …”

Om het begrip camoufleren te ontdekken doen in de kring het camouflage spel; wie heeft welke kleur kleding, wie hetzelfde . We maken in de kring groepjes van kinderen die dezelfde kleur kleding aan hebben. Ik doe mijn ogen dicht en laat de kinderen zelf wisselen van plaats. Daarna zit er een groepje roze, een groepje blauw, zwart en grijs/wit en een groepje streepjes bij elkaar. We kijken opnieuw. Nog meer stof tot nadenken..Valt het op?

De kinderen tekenen een kikker en een aap.

Filosofieles ontworpen in samenwerking met Mirjam Poolster

Groep 5 filosofeert dóór over de koekoek. Over aangeleerd of aangeboren, het leren van één of meer talen, meertaligheid, menselijke maat, zorgplicht, praktische relaties tussen iets kunnen en  iets doen en de invloed van een instrumentarium op de wijze waarop iets wordt gedaan.

Van wie is het nest?

“Er waren eerst twee koekoeken en die konden geen nest bouwen. Ze gingen andere dingen doen en kwamen niet terug voor hun eitjes. Als er te weinig plek is in het nest, dan is dat zielig voor die andere vogels, die gaan dood van de honger. Dan moet die koekoek maar sterven, het is niet eerlijk naar de andere vogels” 

Wat zegt de koekoek?

“Een koekoek zegt maar één keer koekoek. Het is niet zo slim om het ei in een verkeerd nest te leggen.  Als je geboren wordt in een vreemd nest dan spreek je je eigen taal niet, en dan gaat hij op zoek naar zijn eigen moeder als hij dat merkt. Dus willen ze het hem niet vertellen hoe zijn taal is. Uiteindelijk zegt de koekoek koekoek omdat hij er niets aan kan doen.”

Welke taal spreekt het koekoeksjong?

“Als je in een verkeerd nest bent geboren ga je een combinatietaal spreken. Hij zit in een nest en gaat de anderen nadoen “koek-tjilp” zegt hij dan”. Hij zit in een nest en dan gaat hij de anderen nadoen. De eerste koekoek zegt koekoek omdat hij het van zijn moeder geleerd heeft.”

“De koekoek spreekt niet de taal van een andere vogel, want de koekoek spreekt gewoon de koekoek-taal. De koekoek leert twiet-twiet zeggen omdat zijn nepmoeder dat zegt. Hij kan dat niet meteen, wij kunnen ook niet meteen praten als we geboren worden.”

Hoe weet de koekoek dat?

“Hij weet het helemaal niet want hij was in een ei, want toen ik in mijn moeders buik zat kon ik niet horen dus de koekoek kan dat ook niet.  De koekoek kan wel horen in een ei. De beide talen kan hij leren. Je moet het wel gelijk weten als je geboren bent. Nee! Je hoeft het niet gelijk te weten, want wij hebben ook de taal geleerd en dat kan de koekoek ook.”

Als alle koekoeken bij andere vogels leren praten is er dan nog een vogel die koekoek zegt?

“Er bestaat dan nog wel een koekoek, maar hij zegt geen koekoek meer. Als het ei is uitgebroed kan het niet gelijk weten dat hij een koekoek is, want hij praat en hoort niks. Misschien kan een koekoek wel gelijk horen. De koekoek gaat anders praten als er geen koekoeken meer zijn. Nee!”

“De koekoek blijft gewoon koekoek zeggen , want poezen gaan ook niet blaffen , ook al zijn ze nog nooit bij andere poezen geweest. Als de Koekoek uit het ei komt gaat hij meteen de koekoekstaal praten. Ze verstaan hun eigen taal want het is hun taal.”

Wat heeft de koekoek nodig om koekoek te kunnen zeggen?

“Hij moet ook een andere snavel hebben om een andere taal te kunnen spreken. Zijn keel en zijn bek zijn ook anders.”

Wat als alle Chinese baby’s direct na hun geboorte gaan wonen bij Turkse families, is er uiteindelijk dan nog een Chinese  taal?

“Je kan altijd Chinees later in je leven leren door films, boeken en internet. Nee die taal raakt dan kwijt, want als klein kind sprak ik ook mijn taal heel goed, maar toen leerde ik Nederlands, nu spreek ik mijn oude taal niet zo goed meer en kan ik mijn oma niet goed verstaan. Verschillende mensen hebben andere stemmen en andere accenten. Bijvoorbeeld als je klein bent heb je een hogere stem.”

Filosofieles ontworpen in samenwerking met Mirjam Poolster

 

Met de kleuters filosoferen we over Kippen, hanen en eieren, over bijzonder zijn,  opscheppen en de mooiste zijn. Ook oefenen de kinderen in het vragen stellen; wat is een vraag.

De kleuters stellen vragen aan de Haan;

“Haan, vind je de kippen mooi? Welke vind jij het mooist? Ben jij aardig? Wat is jouw lievelingskleur? Waarom doet de groene kip zo gemeen tegen de andere kippen? Lijken alle kuikentjes op elkaar? Hoe kan jij vliegen? Kan je vliegen en lopen tegelijk? Kan je dansen? Vind je die mama’s leuk? Waarom heb je geen handjes?”

De groene kip doet lelijk omdat ze zelf groen is. Ze is niet zo mooi als de andere kippen.

Kan je eieren leggen haan?

“Nee de haan kan geen eieren leggen want hij is te oud. Hij kan wel eieren leggen want hij kan op zijn billen zitten.”

Op wie lijken de kuikens?

“De kuikens lijken allemaal op elkaar, ze zijn allemaal geel. Er is er niet een groen.”

Filosofieles ontworpen in samenwerking met Mirjam Poolster

 

 

 

Met de kleuters denken we na over geuren; de geur van de lente, wind en zon, de geur van je bed, schone lakens, thee, kabouter en een hond in je bed. Waarneming, wensen en probleempjes.

Ik vertel het verhaal van Jip en Janneke: Mama wast de lakens van Siepie, Takkie, Poppejans, Jip, Janneke , mama en pappa,

Mama wast, hangt de lakens buiten in de wind en de zon, mama strijkt en maakt alle zeven bedjes weer op. Dan gaan Jip en Janneke weer naar bed.

Ruik jij wel eens aan je bed?

“Ik ruik altijd aan mijn bed en het ruikt naar plas, want mijn broertje plast in bed, soms ruikt mijn bed ook lekker. Ik kon niet goed slapen , want mijn bed stonk naar poep. Mijn bed ruikt soms lekker en soms vies. Mijn bed ruikt naar wasmiddel, naar zeep , omdat de wasmachine dat heeft gedaan. Ik ruik ook aan de hond en die ruikt ook lekker. Ik ruik altijd aan mijn kussen en dat ruikt naar parfum, want ik slaap in het bed van mijn papa en mama, het ruikt naar mama. Mijn papa en mama ruiken een beetje lekker.”

Er gaan geurzakjes de kring rond en alle kinderen mogen eraan ruiken.

“Ik ruik thee, ik ruik bloemen, citroen, pepermunt, peer, citroen, thee, banaan,wasmiddel”.

Hoe wil jij dat je bed ruikt?

“Ik wil dat mijn bed naar bloemen ruikt. Mijn moeder maakt mijn bed mooi, het ruikt dan naar niks.”

Kan je er iets aan doen hoe je bed ruikt?

“Je kan wasmiddel kopen en wassen, dan ruikt het lekker. Je kan de lakens buiten aan de hanger hangen en strijken dan ruikt het lekker. Mijn moeder doet steeds verschillende lakens. Het in de wasmachine leggen en strijken. Als je met je schoenen in bed gaat wordt het vies en gaat het stinken. Als de hond in mijn bed slaapt ruikt het niet zo lekker.”

Ruikt warm ook lekker; wat kan je wel/niet ruiken?

“Warm van het strijkijzer kan je wel voelen , maar je ruikt het niet. Als ik met papa naar buiten ga ruik ik de wind en de zon.”

Wat gebeurt er als je bed lekker ruikt?

“Als mijn bed stinkt kan ik niet slapen als het lekker ruikt kan ik wel goed slapen.”

Hoe wil jij dat je bed ruikt?

“Naar aardbeien, sinaasappel, mandarijn, citroen..”

In de kring liggen dekentjes opgevouwen op een doos. Twee kinderen mogen van de dekens een bedje opmaken. In de doos zit sneeuwwitje en de zeven dwergen. Ik haal de dwergen een voor een uit de doos en noem hun naam:

Kabouter Krullenbaard, Groeneman, Blauwmuts, Bollebuis, Slappebuik, Stijfkop,Wittebaard.

Om de beurt is één kind sneeuwwitje die een dwerg in bed mag leggen. Als ze alle zeven in bed gelegd zijn leggen de kinderen de geurzakjes als kussentjes onder de hoofden van de dwergen en noemen nog eens hun naam.

Waarom heet hij Stijfkop?

“Omdat hij zijn hoofd niet naar beneden kan doen.”

Filosofieles ontworpen in samenwerking met Mirjam Poolster

Filosofieles in groep 5 ;In de vorige les hebben we gefilosofeerd over verandering van 2D naar 3D. In deze filosofieles onderzoeken we met twee groepen 5 wat 3D is. De kinderen voeren veel verschillende ervaringen op als kenmerken van 3 dimensionaal; Hoe  werkt het? Wat kan je ? Op welke plek is het ?

Er wordt een norm gesteld (wat is het wel en wat niet)  en definities worden geformuleerd;  wat is 3D eigelijk?

We maken een “Gedachtenspin” om alle idee in kaart te brengen. 

“Je kan het echt pakken en ook voelen met je handen. Je hoort (niet) alles. Het is realistische. Het steekt echt uit en het lijkt of je echt bent. Het staat raar als je niet 3D bent.  Je kan alles aanraken en eten pakken. Als je eet beweegt je mond”

“Alles beweegt. Het is echt. Alles valt over je heen. Je kan door een muur heen.  Je kan pijn krijgen en je kan gaan rennen. Het lijkt in de film alsof het echt is,  je kan het ruiken en zien , net of het echte mensen zijn. Ze hebben ook kleuren. Je bent normaal als je 3D bent en je kan gelukkig zijn.”

Tenslotte schrijven de kinderen zelf een stukje over 3D en maken een tekening van een plattegrond.

We beginnen de filosofieles met groep 3 en 4  met een raadsel met een koe en koek.  Over letterlijke en figuurlijke betekenis, over mensenwerk en dierenwerk. Over verplichtingen en bestaansrecht. Over herkenning en erkenning, over schuld en onvermogen.

Wat is een koekoek?

“Een koekoek is een koe en een koek. Een koekoek betekent dat je gek bent. Een koekoek zit in een klok en het vogeltje komt eruit . Koekoek is een spel. Koekoek is raar. Het is als een uil een ei legt. De uil zegt oehoe en een duif zegt koekoerikoe, dat is anders.”

Bestaat de koekoek echt?

“Hij bestaat echt want het is een vliegende vogel. Een koekoek zegt echt koekoek koekoek! Sommige uilen zeggen ook koekoek. Een koekoek is ook een klok met een klein huisje en een vogeltje.”

“Als het eruit komt zegt het koekoek. Het vogeltjes heet koekoek omdat het koekoek zegt. De vogel die koekoek zegt is echt, maar in de klok is niet echt. De niet-echte koekoek kan je kopen, hij is in een huisje, niet in een nest. “

Wat doet de koekoek in de klok?

“Als de slaaptijd weg is dan maakt de koekoeksklok geluid. Hij roept als je moet wakker worden of je moet eten. Elk uur komt de koekoeksvogel eruit en roept koekoek.  Als de koekoek het niet goed doet hebben de mensen dat gedaan.”

Hoe komt dat?

“Soms gaan ze ook in de nacht piepen, maar je moet er wel een batterij inzetten. Als de koekoek het verkeerd doet dan is het de schuld van de mensen,  want hij leeft niet. Je moet bij 12 beginnen anders gaat het niet goed.  Een echte koekoek kan niet in een klok.”

Ik lees het verhaal van Annie M.G. voor “Waarom koekoek een indringer is”

 

Van wie is het ei?

“Het ei is van de koekoeks-moeder en -vader. Nee! alleen van de moeder, omdat die het heeft laten geboren worden. Het ei is van de Rietvogel, maar de koekoek heeft het nest gemaakt. De koekoek wil geen baby dus nam de Rietvogel het ei.

Als het ei uitgekomen is dan weet je wel van wie het is , maar als het dicht is niet.”

Mag je een ei in een ander nest leggen?

“Je mag geen ander ei bij een nest leggen, want anders weet je niet van wie het is. Als je geen nest kan bouwen mag dat. De koekoek heeft geen handen en daarom kan hij dat niet. Als je het vraagt mag je een ei in een ander nest leggen.”

 

Ziet de vogel het verschil tussen de eieren?

“Ik zie het verschil wel omdat ze er anders uitzien. De grote vogel eet heel veel dus daarom is het ie ook groot. De poep is verschillend maar de moedervogel weet het verschil wel, maar ze moet wel eten geven want ze weet niet van wie de baby is. Er zijn verschillen tussen de vogels want de eiren zijn verschillend; het ene ei is groter dan het andere en de kleur is anders. Het is niet zo slim dat het in een verkeerd nest zit.”

Kan de vogel zorgen voor een andere baby?

“Ja want hij heeft een snavel. Stel dat je geen baby wil en je krijgt hem wel, je kan de baby niet weggooien.  De koekoek wou wel een kind maar geen baby. Een uil doet ook koekoek en een duif doet ook zoiets dus het ei kan in dat nest. Een vogel broedt geen ander ei uit.”

Hoe maak je een nest?

Met groep 3 maken we in de kring met elkaar een groot nest van takjes, stenen, wol en  wc-papier. Het is het nest van het roodborstje.

Filosofieles ontworpen in samenwerking met Mirjam Poolster.

 

Met groep 4 filosoferen we over wat apen kunnen en wat mensen kunnen, over keuzevrijheid, toeval, intentie, structuur, fantasie, normaal en nieuwe manieren.

We kijken een filmpje van een schilderende Chimpansee.

De kinderen bedenken vragen over wat ze gezien hebben.

“Ging de aap de verf likken? Kunnen alen wel schilderen? Hoe kunnen apen schilderen? Zijn apen wel slim, hoe ze een penseel vasthouden? Kunnen apen met hun duim iets pakken? “

Wat doet de aap? 

“De aap schildert met alle twee zijn handen. Een meneer zei dat apen kunnen schilderen.”

Kunnen apen goed schilderen?

“Soms wel soms niet, ze kunnen niet goed schilderen, maar sommigen vinden het wel mooi. Apen kunnen niet goed schilderen, hij maakt alleen strepen. Hij kijkt niet naar zijn werk, daarom is het niet mooi. De andere apen vinden het wel mooi, omdat hij het zelf ook mooi vindt.” 

Is het mooi?

“Maar hij is niet slim , want hij maakt gekke geluiden en als je dat doet maak maak je geen mooi schilderij. Hij kan wel mooi schilderen want aan het begin zag je mooie schilderijen. Apen kunnen niet zo mooi schilderen want ze zitten niet zo stil als mensen. Apen lijken wel op mensen maar ze zijn niet het zelfde en kunnen niet hetzelfde.  ” 

Kunnen alle apen dat?

“Niet alle apen kunnen dat omdat ze dat niet in alle landen doen. Het wordt niet in alle landen in experimenten gedaan. De echte apen van de natuur schilderen niet, want dat zijn echte apen. Apen zijn een beetje dom, ze doen zo maar iets Apen kunnen met beide handen schilderen.”

Hoe weet je dat?

“Er was een man en die liep weg van zijn schilderwerk maar de apen gingen daar niet schilderen.”

Vinden apen dat leuk?

“Sommige apen vinden het leuk om te schilderen. Sommige chimpansee’s vinden het leuk om hun fantasie te doen. Chimpansee’s vinden het leuk omdat ze heel veel fantasie hebben. Ik denk dat Chimps meer fantasie hebben dan andere apen. De Aap schildert omdat hij een verrassing wil maken voor de Orang-oetang  

Hoe weet je dat Chimps fantasie hebben?

“Bij de dierentuin zie je apen en daaraan kan je zien wat voor fantasie ze hebben. Ze klimmen en dat is geen fantasie en dat is gewoon normaal.”

Wat is fantasie ?

“Als je het net hebt verzonnen dan is klimmen fantasie. Als je een nieuwe manier vindt om te klimmen dan is het fantasie, bijvoorbeeld met alleen je handen.”

Is onze kringopstelling of onze theateropstelling van de klas fantasie?

“Nee!” 

Dan vraag ik de kinderen om in 5 tellen een eigen fantasieopstelling in de klas te maken, ik doe mijn ogen dicht. Na 5 tellen hebben de kinderen zich verdeeld, verstopt etc door de klas en er staat één kind met armen en benen wijd midden in de kring.

Is dit een fantasieopstelling?

“Het is fantasie en ook kunst omdat iedereen iets deed. Dan kan je met apen ook doen. Als je kan doen wat je wilt is het ook leuk. Dan word je rijk en beroemd en als apen dat ook kunnen worden de mensen misschien jaloers.”

Wat kan jij met 2 handen?

“Piano spelen, roken, handen wassen, schrijven, la openen, Spelletje spelen, broek aandoen, fietsen, autorijden.”

Filosofieles ontworpen in samenwerking met Mirjam Poolster

 

Met de kleuterklassen gaan we aan de slag met blokken, er wordt samengewerkt als groep; we bouwen aan een groepstoren , om de beurt een blokje, kijken naar elkaar, spannende aandacht, oorzaak & gevolg, stampen, klappen, blazen, samenwerken, wachten, kijken, testen van de ondergrond, uitproberen, hypotheses…wat een geweldige kinderen!

Ik lees het verhaal van Jip en Janneke van Annie MG. Jip stapelt en Jip rent, Janneke kijkt en Takkie rent langs. Dan valt de toren om!

 

Hoe komt dat?

“Dat heeft Takkie gedaan met zijn neus. Nee Jip door het stampen, Jip en Takkie gingen allebei rennen. Jip ging de toren aanraken en toen ging hij kapot. De toren stort in en ze geven de hond de schuld. Hij gaat het nooit meer doen want hij heeft pijn aan zijn snuit doordat hij tegen de toren aanliep”

We bouwen één toren met de hele klas. Als die hoog genoeg is en al wiebelt mogen allen kinderen in de kring gaan stampen, en klappen en blazen. De toren wiebelt maar stort niet in. Dan mag er één kind op zijn knieën voor de toren gaan blazen, en nog één, en nog één , uiteindelijk valt de toren met vier blazers.

Hoe komt het als onze toren omvalt?

“Een brug-toren stort weleens in. Een toren die niet gemetseld is stort wel in want die is niet stevig. Als je een toren heel groot maakt stort hij  in. Als hij scheef is stort hij in. Omdat we de verkeerde blokken gebruikten.

Dan hoor je boem en dan komen er scheuren, net als in de aarde en dan valt de toren om. De blokken zijn niet zo zwaar, daarom vallen ze om. Hoge torens vallen sneller om dan lage. De toren viel om omdat hij van boven en van beneden ging blazen. Een toren kan instorten door blazen en door hard lopen.

Als je hard gaat rennen dan gaat het huis trillen en dan gaat het omvallen. Als je heel hard tegen de toren aanloopt gaat hij ook kapot. Als je het middelste blokje weghaalt stort de toren ook  in. Als iemand je laat schrikken dan laat je de blokken uit je handen vallen en dan stort de toren in”

Dan maken we opnieuw een toren op een ondergrond van een ondersteboven holle plastic bak. Ik vraag de kinderen om te voorspellen wat er nu kan gebeuren als we gaan bouwen. Ik vraag K. om te voelen. Ze duwt op de bak en deukt hem voorzichtig in.

“Als de ondergrond zacht is dan stort de toren in. Als het in het midden staat dan stort de toren niet in. Als de grond hard is dan stort hij niet in. Als de grond zacht is dan beweegt de vloer en dan stort de toren in. De bak is zacht dus de toren zal instorten.”

Als de toren staat vraag ik Eva om zacht te trommelen op de bak waar de toren op staat. De toren wiebelt . Ik vraag haar om steeds harder te trommelen  en dan aan twee kanten met twee handen. En dan stort hij in.

“Ik ging trommelen en toen stortte de toren in.”

We zingen met zijn allen “deze vuist op deze vuist”

Kleuterfilosofieles ontworpen in samenwerking met Mirjam Poolster.

Met groep 4 filosoferen we over hoe je iets kan leren, als individu en als groep, het verschil tussen praktische kennis en handelen of filosofische inzichten. Discussiëren of samen denken. Één waarheid of gezichtspunten. “survival of the fittest”

We kijken een ZKF (zeer korte film)

Wat ligt er in het water?

Een krokodil!

Hoe weet je dat?

Door de kleur. Omdat hij zijn bek open deed. Ze gooiden eerst met een steen erop , en toen een stok en toen ging de koe erop staan en toen werd hij opgegeten, hij deed zijn bek open en toen wist je het zeker. Er zijn geen andere dieren in het water die dat doen. Sommige krokodillen doen heel onverwachts en dan weet je het niet van te voren of het een krokodil is, dan moet je geloven wat een ander zegt.

Wat doen de beesten op de kant?

Ze zijn aan het discussiëren en aan het kijken of het een boomstam is of een krokodil. Ze zijn aan het nadenken, dat kan je zien door die witte wolkjes. Ze moeten het wel zeker weten, anders wordt je opgegeten. Ze praten met elkaar dat zie je aan hun mond. de dieren leren ook van elkaar. De slimme worden niet gegeten. Als ze met z’n tweeën zijn dan heeft er eéntje  gelijk, dan wordt de ander opgegeten.

Is er verschil tussen dieren en de mensen?

De mensen maken een tekening van de gevaarlijk dieren als waarschuwing. De mensen maken een herinnering over de dieren , bijvoorbeeld een krokodil. die stieren hadden op school moeten zitten , net als mensen , dan hadden ze het geweten. Sommige mensen hebben boeken en die gooien ze in het water , zo leren de dieren uit de boeken. Net als met die mier en de Tash- Mahal:  https://www.atelierhetnarrenschip.nl/hoe-zie-jij-dat/

Is het anders dan de filosofieles?

De dieren moeten het meteen weten, want een krokodil is gevaarlijk. In de filosofieles praten we met elkaar. Je kan ook van elkaar leren. Je leert andere ideeën van anderen.

ZKF

Filosofieles ontworpen in samenwerking met Mirjam Poolster